BokaBay

Palata Balović se nalazi u istočnom dijelu Perasta, u predjelu zvanom Luka. Ispred palate se nalazi „boljun”, tj. izvor slatke vode Bizetina - sa terasom sa polukružnim svodom iznad izvora - koji je ranije pripadao palati.  Palata je sagrađena polovinom XVIII vijeka.

Balovići, koji su pripadali kazadi Dentali, bavili su se pomorstvom, bilo u ratnoj mornarici, bilo privatnom pomorskom trgovinom.

Jedan od najznačajnijih predstavnika porodice je Julije Balović (1672-1727), koji je u dva maha obavljao dužnost sudije u opštinskoj službi. Istakao se na dužnosti kapetana peraških zastavnika na mletačkom admiralskom brodu, za šta je sticao javna pismena priznanja. Poznat je i po književno-istorijskoj djelatnosti, gdje se ističe njegova „Peraška hronika”, započeta krajem 1714. godine, u kojoj hronološkim redom iznosi događaje iz istorije Perasta. Jedan dio ovog rukopisa nalazi se u Župnom arhivu u Perastu, a drugi je u Naučnoj knjižnici u Splitu. Julije Balović je 1693. napisao i pomorski priručnik „Pratiche scrivanesche”. Intenzivno se bavio sakupljanjem narodnih pjesama i zauzima značajno mjesto među predvukovskim sakupljačima narodnih pjesama.

Palata Balović je tipična barokna palata XVIII vijeka - jednostavna, ali harmonična i monumentalna, sa prizemljem, dva sprata i belvederom.  U prizemlju se nalazi portal u bunjatu sa po dva barokna eliptična prozora, a na prvom spratu veliki portal sa kamenom balustradom u donjem dijelu.  Do restauracije 1981. godine, kada je zgrada preuređena za stanovanje, bio je sačuvan enterijer sa originalnim rasporedom prostorija, četiri sobe i salon.

U palati su se nalazili izuzetno bogati porodični arhiv i biblioteka, koji su oko 1933. godine i poslije II svjetskog rata odneseni iz Perasta. U ovoj palati je ljetovao Njegoš 1846. godine i tu napisao pjesmu „Paris i Helena” ili „Noć skuplja vijeka”.