Boka Kotorska

baština

Palata Buća

Palata Buća se nalazi na zapadnoj strani Trga od brašna. To je bila izuzetno velika i reprezentativna palata porodice Buća, sagrađena najvjerovatnije već početkom XIV vijeka, koja je kasnije kroz brojne prepravke izgubila svoju autentičnu monumentalnost.

Palata je pripadala čuvenoj kotorskoj vlastelinskoj porodici Buća, koja je već na početku XIV vijeka dala tri velike istorijske ličnosti: Trifuna, poslanika srpskog kralja Milutina na dvoru pape u Avinjonu i kod brata francuskog kralja Karla de Valoa, koji je tada dobio pravo da u porodični grb stavi ljiljanov cvijet – znak francuskih kraljeva; zatim Nikolu, zapovjednika kotorskih oklopnika u vojsci cara Dušana u bici kod Velbužda, 1330. godine, kasnije protovestijara (ministra finansija) i kneza komornika na Dušanovom dvoru i njegovog poslanika u Veneciju; konačno, njegovog brata Mihaila, poslanika kralja Milutina u Dubrovniku i cara Dušana u Veneciji, jednog od najbogatijih Kotorana svoga doba, vlasnika brojnih imanja i kuća u Kotoru i okolini.

Palata je najvjerovatnije znatno oštećena u razornom zemljotresu 1667. godine. Ekonomska moć porodice Buća u to doba nije bila toliko velika da bi mogli da obnove čitavu palatu, pa je ruševina podijeljena u tri dijela koje su novi vlasnici prepravljali po svom ukusu i mogućnostima.

Sjeverni dio je ostao dvospratan i najviše zadržao obilježja ranije gradnje. U tom dijelu okviri prozora imaju baroknu profilaciju, a u prizemlju su se nalazili otvori  sa prelomljenim gotičkim lukovima, naknadno prošireni, kao i gotički grbovi porodice Buća sa ljiljanovim cvijetom. Srednji dio je porodica Paskavali prepravila i nadvisila još jednim spratom. Okviri vrata i prozora u tom dijelu takođe imaju baroknu profilaciju, a nad portalom je grb izumrle porodice Paskvali.  Južni dio, poznat kao „stara pošta”, obnovljen je skromno, u stilu građanske arhitekture XIX vijeka.

U toku najnovije obnove poslije zemljotresa 1979. godine na istočnoj fasadi prema trgu i na zapadnoj prema moru otkriveni su tragovi i ostaci prezidanih romano-gotičkih prozora i vrata.

Izvor: Martinović Jovan, Sto kotorskih dragulja, Rijeka Crnojevića, 1995.